محمود فقهی

استاد فقه و اصول‏ تولد 1309 شمسى (شناسنامه 1312) 5 رجب المرجب 1349 قمرى - در شهر علم و هنر، اصفهان فرزند: سید جعفر نوه‏ى مرحوم سید عبدالكریم خواجوئى. استاد فرزانه جناب مستطاب آقاى سید محمود فقهى یكى از برجستگان و مدرسان شهیر حوزه علمیه‏ى اصفهان خاصه در فقه و اصول مى‏باشند معظم له از سالهاى گذشته تاكنون على رغم اصرار شاگردان و ارادتمندان از ارائه زندگینامه و تهیه‏ى گزارش و مصاحبه دورى جسته‏اند، تا آنجا كه به فراز شاگردان نزدیك ایشان به تولید كنندگان نرم‏افزار مشاهیر ایران، توصیه مى‏كردند كه: تلاش شماره به جائى نمى‏برد و ایشان به جهت عدم علاقه به اشتهار دعوت شما را اجابت نمى‏كنند ولى به لطف استاد در یكى از روزهاى بهار، سال 1385 كه به جهت تفرج رد یكى از باغات اطراف اصفهان در محضر ایشان شرف حضور داشتیم توفیقى حاصل شد و ایشان به سؤالات ما با حوصله و بزرگوارى پاسخ فرمودند و این موجب خرسندى و مباهات ماست. آنچه در ادامه خواهد آمد حاصل آن گفتگوى كمتر از یك ساعت است كه قلمى گردیده است. جد ایشان مرحوم سید عبدالكریم خواجوئى در عداد شاگردان برجسته مرحوم آخوند ملا محمدباقر فشاركى بودند (مرحوم فشاركى شاگرد شیخ اعظم انصارى بوده و ایشان از تكیه‏ى خوانسارى در تخت فولاد اصفهان است) هم چنین بسیار مورد احترام مرحوم آقا نجفى بودند و بنابر پدر استاد فقهى مرحوم آقا نجفى در تشییع جنازه‏ى مرحوم سید عبدالكریم شركت نموده و بسیار متأثربودند. مرحوم خواجوئى گر چه عمرى در طلب علم و دانش بود ولى به جهت بى‏توجهى اهل زمانه به اهل علم و مشكلات شدید مالى چندان رغبتى به طلبه شدن فرزندانش نداشت فلذا پدر استاد فقهى گرچه بسیار متدین بود ولى به كسب و كار مشغول بود و براى فرزندان از مشكلات مالى دوران پدر بسیار گفته بود، مرحوم سید جعفر در میان فرزندان به سید محمود عنایت ویژه‏اى داشت لذا ابتدا وى را به یكى از مكتبخانه‏هاى قدیمى در محله خواجو، محله‏ى چهارسوق آجرى به تحصیل گماشت و پس از مدتى وى به مدرسه‏ى هدایت از مدارس جدید انتقال داد ولى به جهت هوش سرشار و تحصیلات گذشته در مكتبخانه او را در كلاس دوم ثبت نام كرد با این حال سید محمود شاگرد برجسته‏ى كلاس دوم شد درسال 1324 كلاس ششم ابتدائى را به پایان رساند ولى پس از آن تحصیل را ادامه نداد. و سپس وارد بازار كار شد. در 12 سالگى ابتدا در میدان امام، در یك مغازه‏ى خرازى با حقوق روانه 7 ریال مشغول گردید و پس از چند سالى مستقلا وارد بازار كار شد و به خرید و فروش سهام مشغول شد در آن مقطع زمانى خرید و فروش سهام كارخانه‏هاى ریسباف شهرضا، زاینده‏رود و پشم‏باف كه از كارخانه‏هاى ریسندگى و بافندگى اصفهان بودند رایج بود، محل معامله در ابتدایى بازار قیصریه و همچنین قهوه‏ى خانه محمود در میدان امام بود - خواننده‏ى گرامى مستحضر است كه در آن زمان قهوه‏خانه‏ها محل گفتگو و معامله بوده و فضاى آن با قهوه‏خانه‏هاى دهه‏هاى به متفاوت. استاد فقهى هنوز به یاد دارد كه شاعر شهیر مرحوم صغیر اصفهانى به آن قهوه‏خانه مى‏آمد و گهگاهى قلم و كاغذ از جیب بیرون آورده و قطعه شعرى انشاء مى‏كرد. تا سال 1334 فعالیت ایشان در بازار سهام ادامه داشت و اكنون وى به سن 22 سالگى رسیده بود. در آن زمان عالم ربانى و مرد الهى آیةالله میرزا على آقا شیرازى كه مورد احترام آیةالله العظمى بروجردى بوده و مرحوم شهید علامه مطهرى نیز مدتى در اصفهان از محضر ایشان استفاده كرده بودند و اكنون از قبرستان شیخان قم فراز ایشان محل درود و فاتحه‏ى اهل دل است - در مدرسه‏ى صدر اصفهان به تدریس و بیان معارف مشغول بوده، یكى از شاگردان یشان مرحوم استاد حسین شفیعى بود كه با سید محمود آشنائى داشت. استاد شفیعى شرحى بر خطبه‏ى همام نهج‏البلاغه نوشته بود و یك نسخه از آن را به سید محمود داد، ایشان پس از یكبار مطالعه بدون سابقه‏ى ذهنى و تحصیلات حرف و نحو آن را به حافظه‏ى خود سپرد روز بعد هنگامى كه استاد شفیعى را دید، سید محمود به ایشان گفتند مى‏خواهم خطبه‏ى همام را بخوانم - استاد شفیعى گفت: كتاب كو، سید محمود گفت: از حفظ مى‏خوانم و پس خطبه را تمام و كمال قرائت نمود. این قدرت حافظه استاد شفیعى را متعجب كرد فلذا گفت: تو باید درس بخوانى و در ابتدا باید یك جامع المقدمات بخرى و این ابتداى مسیرى تازه در زندگى سید محمود بود. ایشان جامع المقدمات را به قیمت 5 ریال ابتیاع نمود و هر روز صبح نزد استاد شفیعى جامع المقدسات را درس گرفت و سپس به بازار مى‏آمد. رفته رفته بر فراز كتابهاى جامع المقدمات را با استاد شفیعى فرا گرفت و به فراز خود مطالعه مى‏كرد سپس تحصیل سیوطى را با ایشان شروع كرد و تا اواسط سیطى را با ایشان و مابقى را مطالعه و تدریس كرد. بدینسان به جهت قوه‏ى تحلیل و حافظه‏ى قوى بسیارى از كتب را بدون آنكه نزد استاد خوانده باشد مطالعه و تدریس مى‏كرد. پس معنى در شرح لهمه را از محضر مرحوم حجةالاسلام والهى شیخ مرتضى فقیهى درس گرفت پس از آن فرائد الاصول را از محضر فقیه وارسته و پاك سیرت مرحوم آیت‏الله سید على مشكوة فرا گرفت و سپس مكاسب محرمه و كفایة الاصول را نزد عالم ربانى مرحوم آیت‏الله شیخ احمد فیاض (استاد شهید مظلوم آیت‏الله بهشتى) آموخت. در مقطع دروس عالمى فقه و اصول در حوزه‏ى درس خارج فقه و اصول مرحوم آیةالله سید حسین خادمى، فقیه مبارز و مجاهد و پیشگام نهضت روحانیت اصفهان در انقلاب اسلامى حاضر گشت و پس از آن به هنگامى كه هر ساله 6 ماه از سال حوزه‏ى علمیه و شهر اصفهان میزبان فقیه مدقق و محقق اهل بیت و بنا به فرموده‏ى امام خمینى (س) ابوالفقهاء با آیةالله العظمى سید على بهبهانى بود، در محضر ایشان تتلمذ مى‏نمود كه این علم اندوزى 9 سال دوام داشت. پس از رحلت آیةالله العظمى بهبهانى رابطه‏ى ایشان با حوزه‏ى علمیه قطع شده و در پائیز سال 1362 مجددا ایشان به تدریس مشغول گردیدند. استاد فقهى سفرهائى به شهر مقدس قم داشته و دیدارهائى با فراز علماء همچون آیةالله العظمى فاضل لنكرانى، آیةالله مشكینى، و مرحوم آیةالله روحانى داشته‏اند كه گفتگوى آن جلسات در این مقال نمى‏گنجد ولى در جاى خود شنیدنى است. جناب استاد فقهى اگر چه بنابر روش و منش خاص خود هیچگاه ملبس به لباس روحانیت نشده‏اند ولى از دید زمان تا بدعى هنگام شاگردان بسیارى از محضر ایشان كسب علم نموده‏اند از جمله جنابان مستطاب آقایان: دكتر جواد اژه‏اى، حجة الاسلام شیخ على‏اكبر فقیه كه حجةالاسلام و المسلمین محمد عمومى - شیخ سالك، جناب آقاى معصوم زاده، جناب آقاى محسن كاظمى، جناب آقاى سید اصغر حجازى و... معظم له تمام مقاطع دروس سطح حوزه از مقدمات، لمعه، رسائل، كفایه را به دفعات تدریس نموده و پس از به تدریس قواعد فقه - متمسك نموده و پرداخته‏اند و همچنین بنابر درخواست شاگردان به بیان شرح نهج‏البلاغه و به فراز كتابهایى مربوط به مبانى علمى مرحوم بهبهانى پرداخته‏اند و هم اكنون نیز على‏رغم تنهائى و سن پیرى پیوسته به تدریس مشغولند. محضر ایشان بسیار دوست داشتنى و صراحت لهجه و مطایبه گوئى و بیان تمنیلات خاص، شگفت‏آور و بى‏مانند شهره‏ى حوزویان است و در گذشته‏ى نه چندان دور به فراز مثالهاى علمى ایشان از فرط خاص بودن به حوزه‏ى نجف نیز رسیده است. از خداوند متعال و ائمه اطهار و حضرت سیدالشهداء كه مورد ارادت و محبت ایشان است عمر با بركت و صحت و سلامت بر این استاد گرامى و گرانقدر مسئلت داریم.

محمود فقهی

تازه های مشاهیر

بیشترین بازدید هفته